https://thuviensach.vn

Mục lục
01. Dòng sông nước ngọt ...................................................................... 3
02. Trăm trứng ...................................................................................... 12
03. Chuyến đi ........................................................................................ 20
04. Chuyến đi (II) ................................................................................. 32
05. Văn Lang ......................................................................................... 43
06. Nồng mặn ....................................................................................... 50
07. Bánh chưng ..................................................................................... 63
08. Hạt gieo ngày trước ....................................................................... 71
09. Nón gậy ảo hóa .............................................................................. 79
10. Thiên tướng ngựa sắt .................................................................... 92
11. Xung đột .......................................................................................... 99
12. Du thuyết ...................................................................................... 115
13. Thành ốc ........................................................................................ 130
14. Ông Trọng ..................................................................................... 140
15. Chìm châu ..................................................................................... 148
16. Để tạm kết thúc ............................................................................ 158

2 | M ục lục

https://thuviensach.vn

01. Dòng sông nước ngọt
Thuở xưa, khi trời đất còn mịt mờ, chưa có ánh sáng, có một con chim
lớn bay tới đậu trên mặt đất. Hai cánh chim lớn như hai màn đêm,
phủ trọn mặt đất. Trong một khoảng thời gian không biết mấy trăm
triệu năm, chim Hồng Bàng nằm yên trong tư thế ấy. Rồi một lúc kia,
chim đặt xuống trên đất hai chiếc trứng vĩ đại, và thong thả bay đi.
Tiếng đập cánh của chim vun vút tạo thành gió, làm cho không gian
rung chuyển.
Một vạn năm sau, có ánh sáng chiếu ra từ chiếc trứng lớn. Đây là
chiếc trứng màu đỏ hồng. Ánh sáng càng ngày càng tỏ, soi sáng hằng
vạn dặm chung quanh và xua đuổi những đám sương mù dày đặc
bao vây đồi núi trong vùng.
Dần dần, chiếc trứng thứ hai cũng phát ra ánh sáng. Đây là một chiếc
trứng màu ngà, nhỏ hơn chiếc trứng thứ nhất. Ánh sáng do chiếc
trứng này phát ra thì dịu dàng và êm mát hơn.
Chiếc trứng màu ngà nở trước chiếc trứng màu đỏ hồng. Trước hết,
chiếc trứng rung động. Rồi những tiếng rắc rắc vang lên trong không
gian yên tĩnh. Vỏ trứng vỡ tan thành từng mảnh. Một con thiên nga
lớn từ trong trứng bay ra, uyển chuyển, vượt lên, vượt lên cao. Ánh
sáng của chim thiên nga trải xuống mặt đất, dịu dàng và hiền hậu.
Đột nhiên có tiếng nổ lớn như sấm sét: chiếc trứng màu đỏ hồng vừa
nở. Ánh sáng rực trời, rực đất, chói chang, nóng bỏng. Một con quạ
vàng sáng rực như lửa vỗ cánh bay lên, phát ra những tiếng kêu liên
tiếp như sấm động. Quạ vàng không bay theo hướng chim thiên nga,
lại bay về hướng ngược lại. Cả hai con chim vĩ đại tiếp tục đường bay
của mình. Chim thiên nga vẫn uyển chuyển phát ra ánh sáng dịu
dàng. Còn chim quạ vàng, suốt trên đường bay của nó, vẫn còn tiếp
tục phát ra những tiếng kêu như sấm nổ. Đôi cánh lửa của nó, trong
khi đập mạnh, làm tóe ra những đốm lửa sáng ngời bay tản mác trong
không gian. Những đốm lửa này lơ lửng trên trời cao, không tắt, và
long lanh như những hạt kim cương.

3 | 0 1 . Dò ng s ô ng n ướ c n g ọ t

https://thuviensach.vn

Mặt đất từ hàng triệu năm qua đã chịu cảnh lạnh lẽo u tịch. Ánh sáng
đem lại sự ấm áp và vui tươi. Chiếc vỏ trứng vĩ đại của quạ vàng, sau
khi chim nở, đã bốc cháy dữ dội, và cháy trong bảy năm mới tắt. Mặt
đất, trên một diện tích mấy vạn dặm, đã cháy xém theo chiếc vỏ
trứng. Lửa cháy trong bảy năm, khiến đất đá trong vùng cháy thành
cát mịn, và cả vùng biến thành sa mạc.
Ánh sáng và sức nóng sưởi ấm mặt đất, và làm bốc hơi từ biển cả,
sông hồ. Những đám mây dịu dàng bắt đầu xuất hiện, che bớt ánh
sáng chói chang. Từ mặt đất, một mùi thơm dìu dịu bốc lên. Hương
của đất nồng nồng, say say và làm cho cả không gian ngây ngất.
Ánh sáng dọi tới tầng trời thứ ba mươi sáu của Phạm Thiên. Một bầy
tiên nữ vén mây nhìn xuống, thấy mặt đất hồng chói rạng hào quang,
bỗng có ý muốn bay xuống khám phá đất mới. Tiên nữ trẻ nhất và
xinh nhất trong bọn đề nghị cả bầy biến thành chim Lạc. Cả bọn tức
thời biến thành một bầy chim Lạc trắng như tuyết, vỗ cánh bay sà
xuống trên mặt đất màu hồng.
Thật là một cuộc khám phá kỳ diệu. Trước hết, bầy chim trắng bay
qua đại dương xanh biếc. Thấy bóng mình rợp trên mặt biển, bầy
chim tưởng là đại dương có ý trêu ghẹo; có ngờ đâu đó chỉ là hình
ảnh của chính mình tạo ra do ánh sáng của quạ vàng chiếu xuống.
Ánh sáng sao mà ấm áp dễ chịu lạ thường. Bầy chim say sưa lướt
cánh trên những núi đồi màu hồng, và cuối cùng sà xuống đậu trên
một cánh đồi đất mịn. Con chim đầu đàn vừa đặt chân chạm đất đã
nghiêng cánh biến thành một nàng tiên nữ. Lập tức tất cả bầy chim
đều nhất loạt hiện hình tiên nữ. Trên mặt đất chưa bao giờ có sự hân
hoan tươi vui đến thế. Các cô cười nói, nắm tay nhau đi dạo trên đất,
hoặc sắp hàng với nhau cùng chạy trên dốc đồi thoai thoải. Đất dưới
chân họ mềm dịu như bông. Một lát sau, bầy tiên nữ quy tụ lại một
nơi. Các cô cùng nhảy múa. Lần đầu tiên, trên mặt đất được biểu diễn
những vũ khúc tuyệt vời chỉ thấy ở từng trời thứ mười ba. Nàng tiên
trẻ nhất, đẹp nhất bỗng ngừng nhảy múa: cô quỳ hai chân xuống đất,
hai tay vốc một nắm đất đưa lên nhìn. Đất sao mà thơm ngạt ngào.

4 | 0 1 . Dò ng s ô ng n ướ c n g ọ t

https://thuviensach.vn

Các cô khác cũng ngừng nhảy múa và cũng vốc đất đưa lên nhìn
ngắm. Bỗng một cô la lớn:
- Cơ! Âu Cơ! Đừng làm thế!
Mọi người quay nhìn cô tiên nữ đẹp nhất và trẻ nhất có tên là Âu Cơ.
Cô này thấy hương đất ngạt ngào quá đã đưa lên miệng nếm. Khi
người chị tiên nhận thấy và kêu lên, thì đã trễ quá rồi. Âu Cơ đã nếm
và ăn hết một nắm đất nhỏ thơm ngon ấy. Người tiên nữ có vẻ là chị
ấy đưa tay vạch các bạn tiên ra và chạy tới, cầm tay nàng Âu Cơ trẻ
tuổi:
- Em dại dột quá. Cõi của chúng là cõi Sắc, không phải cõi Dục.
Chị sợ em đã phạm vào một lỗi lầm không thể nào chuộc lại
được.
Nghe nói vậy cả bầy tiên nữ đều để rơi nắm đất hồng và phủi sạch
những bàn bay xinh đẹp của họ. Rồi cả bầy tiên xúm quanh Âu Cơ.
- Bây giờ phải làm thế nào? Một cô hỏi.
- Thì lên trên ấy đừng nói cho một ai hay biết, một cô khác trả lời.
Nhưng ánh sáng trên mặt đất bỗng mờ nhạt hẳn đi. Bầy tiên giật
mình. Quạ vàng trên đỉnh núi sắp sửa bay khuất sau núi. Ánh sáng
rồi sẽ bay mất theo quạ vàng.
- Chúng ta phải trở về trước khi quạ vàng xuống khuất sau núi.
Một nàng tiên nói như vậy, và nghiêng mình biến thành chim
Lạc. Cả bầy tiên còn lại cũng bắt chước theo, tất cả đều nghiêng
mình biến thành những con chim trắng muốt, vỗ cánh bay lên.
Những cánh chim vỗ nhanh trên trời cao như những bàn tay
vẫy về mặt đất nuối tiếc.
Ánh sáng tắt hẳn, vì quạ vàng đã bay khuất. Nhưng chẳng bao lâu,
trên không, chim thiên nga đã bay về. Ánh sáng của thiên nga dọi
xuống, mát rượi và dịu dàng, thay cho ánh sáng chói lọi và đôi khi
gay gắt của quạ vàng lúc trước. Ngày đầu tiên của mặt đất đã đi qua,

5 | 0 1 . Dò ng s ô ng n ướ c n g ọ t

https://thuviensach.vn

dài khoảng bảy năm. Bây giờ là bắt đầu đêm đầu tiên trên mặt đất.
Một đêm dịu hiền, có ánh sáng êm mát của thiên nga chiếu xuống.
Dưới ánh sáng ấy, có một con chim Lạc bay bơ vơ. Con chim này đã
không thể cùng bay lên trời với đồng bọn. Con chim này đã ở lại vì
hồi chiều khi bay lên tới mây thì hai cánh trĩu nặng, chim không thể
bay lên cao hơn nữa. Nàng Âu Cơ xinh đẹp, vì nếm phải hương vị đất
mới, đã đánh mất thần túc. Nàng phải bay trở về mặt đất. Nàng ở lại
trên mặt đất trong đêm đầu tiên, bơ vơ như chưa bao giờ từng bơ vơ.
Hiện hình thành tiên nữ, nàng ngồi gục đầu trên một tảng đá và khóc.
Nước mắt nàng chảy thành một con sông dài.
Trong đêm, con sông nước mắt tìm ra tới biển, hòa vào nước biển.
Dưới biển sâu có loài thủy tộc bỗng nếm phải những dòng nước mới
này, những dòng nước có hương vị đất mới ngọt ngào và thơm tho.
Hàng vạn loài cá tôm sò ốc chuyền nhau tin lạ. Hoàng tử con của
Long Vương, vì đang đi chơi và không ở trong cung điện thủy phủ
nên nhận được tin ấy rất sớm. Chàng hóa thân thành một con cá nhỏ,
ngược theo dòng nước ngọt để mong tìm ra nguồn gốc của nó. Chàng
bơi rất nhanh, và khi tìm được đến cửa một dòng sông thì đêm đầu
tiên trên mặt đất cũng chấm dứt – dù rằng cái đêm sầu khổ nhất của
nàng tiên Âu Cơ ấy dài tới bảy năm.
Khi hoàng tử con của
Long Vương ngoi đầu
lên mặt nước thì quạ
vàng đã bay trở lại
trên hư không. Chưa
bao giờ chàng thấy
mặt biển đẹp như
vậy. Màu xanh trên
mặt biển thắm thiết
hơn màu bích ngọc
của cung điện phụ
hoàng dưới đáy biển.

6 | 0 1 . Dò ng s ô ng n ướ c n g ọ t

https://thuviensach.vn

Từng đợt sóng xô nhau tung tóe, bọt trắng như tuyết. Chàng nhảy
lên, cao khỏi mặt biển, vào hẳn trong không khí. Không khí sao mà
mềm nhẹ trong trẻo và bao la quá. Bầu trời cũng xanh như nước biển.
Xa xa thấp thoáng đất liền và núi đồi. Tất cả giống hệt như dưới đáy
biển, chỉ khác là thế giới trên đất là có vẻ rộng rãi hơn, nhẹ nhàng hơn
và trong suốt hơn.
Hoàng tử nhảy lên bờ cát và hiện thành một chàng trai tuấn tú, mắt
sáng như sao, trán rộng, chân dài. Chàng dạo chơi trên bờ biển. Biết
bao nhiêu cảnh đẹp làm chàng chú ý. Những ngọn núi cao chớn chở,
những ghềnh đá nối nhau soi minh xuống đại dương. Chàng rời bờ
biển đi sâu vào lục địa, ngắm nhìn con sông nước chảy trong veo, thứ
nước ngọt thơm mà lần đầu loài thủy tộc được nếm. Chàng men theo
bờ dòng sông, đi ngược lên tìm suối nước. Càng đi chàng càng thấy
đẹp. Hai bên bờ sông rêu lên xanh mướt. Chàng thấy những bờ cỏ
xanh rờn, thỉnh thoảng có điểm những bông hoa nhỏ màu vàng, màu
tím. Chưa bao giờ chàng thấy một sự màu nhiệm như vậy. Dưới đáy
biển tuy rằng có thảo mộc lả lướt, và nhiều loại hoa cỏ thơm tho,
nhiều loại san hô kỳ lạ nhưng chưa bao giờ chàng thấy những tấm
thảm xanh điểm những bông hoa đủ màu sắc như vậy. Chàng chắc
hẳn đây là phép lạ của dòng nước ngọt, bởi phía trên kia không có
ngọn đồi nào cũng như trái núi nào có được màu xanh kỳ diệu như ở
ven sông.
Đây là ngày thứ hai trên mặt đất.
Hoàng tử bỗng thấy đàn bướm nhỏ xuất hiện trên bờ cỏ xanh non.
Những con bướm sặc sỡ như những cánh hoa, và nếu chúng không
bay, có lẽ chàng đã tưởng chúng là những cánh hoa. Dưới thủy cung
chàng chưa bao giờ thấy một loài sinh vật mỏng manh như thế.
Những con bướm nhẹ nhàng như khí trời, chở đầy ánh nắng trên đôi
cánh và cứ quanh quẩn bên các bông hoa. Có lẽ chúng tưởng các bông
hoa kia cũng là đồng loại của chúng.
Hoàng tử bắt đầu leo lên một trái núi, bởi vì chàng nhận thấy dòng
sông đã từ núi chảy xuống. Nước bây giờ róc rách kêu, mơn man từng

7 | 0 1 . Dò ng s ô ng n ướ c n g ọ t

https://thuviensach.vn

tảng đá giữa lòng suối. Những đám rêu xanh bao quanh nhiều tảng
đá; và ở hai bên bờ suối, cỏ non và các bụi cây cũng đã thấy xuất hiện.
Bỗng hoàng tử ngạc nhiên dừng lại. Một cảnh chưa từng có đang xảy
ra trước mắt chàng.
Trên một tảng đá lớn phủ rêu xanh, một thiếu nữ đang gục đầu nằm
khóc. Thiếu nữ không có xiêm y; thân hình nàng xinh đẹp như chưa
có một sinh vật nào dưới thủy cung đã từng xinh đẹp. Nàng như một
chiếc hoa mới nở. Cánh tay trắng nõn của nàng kê dưới trán, tóc nàng
dài xanh buông xõa xuống suối, suối tóc xuôi theo dòng nước cuộn.
Đó là Âu Cơ, người tiên nữ vì nếm phải đất thơm cho nên mất thần
túc và phải ở lại hạ giới. Nàng đã khóc từ đầu hôm ngày hôm qua cho
đến sáng hôm nay, nghĩa là trong khoảng thời gian mười mấy năm
trời.
Hoàng tử không tiến thêm bước nào nữa. Chàng đứng nhìn một lát,
rồi đọc một bài thơ để thức nàng dậy:
Nắng reo trên đất mới
Trời xanh như nước xanh
Theo sông dài tìm tới
Thấy bướm hồng lượn quanh
Người đã từ đâu lại?
Vì sao khóc một mình?
Thức nàng dậy? Không phải, vì tiên nữ không ngủ. Nàng đang gục
đầu trên cánh tay mà khóc và chỉ ngửng lên nhìn khi nghe tiếng nói
của hoàng tử thủy cung. Tiên nữ chớp mắt nhìn người con trai cao
lớn. Nàng ngồi dậy và lau nước mắt bằng mớ tóc. Nàng trả lời hoàng
tử, mắt nàng nhìn thẳng vào mắt chàng.
Quạ vàng soi sáng
Đất mới thơm lừng
Một bầy chim Lạc
Lưng trời xuống thăm
Nếm nhằm đất mới
Mất đi thần thông
8 | 0 1 . Dò ng s ô ng n ướ c n g ọ t

https://thuviensach.vn

Chị em về hết
Một mình ngồi trông
Bơ vơ cảnh lạ
Khóc thành dòng sông.
Rồi Âu Cơ kể cho hoàng tử nghe từng chi tiết cuộc khám phá táo bạo
của bầy tiên nữ, từ lúc chị em vén mây nhìn xuống cho đến khi nàng
không bay lên khỏi tầng mây thấp nhất và phải trở về mặt đất. Hoàng
tử ngồi xuống một tảng đá bên cạnh và kể cho nàng nghe đời sống
dưới thủy cung, nơi phụ vương chàng ngự trị, và duyên cớ nào chàng
tìm được đến nơi đây. Chàng kể, giọng ấm áp và dịu dàng; mỗi khi
nhắc tới ánh sáng, quạ vàng, không gian xanh biếc và núi đồi thơm
ngát, mắt chàng lại sáng lên. Hai người cùng nhìn lên trời xanh, cùng
nhìn ra đất đỏ và cùng cúi xuống quan sát những cỏ cây rong rêu mọc
trong lòng và bên bờ suối. Hoàng tử cố an ủi tiên nữ; chàng nói rằng
các chị em có thể xuống thăm nàng hôm nay hoặc ngày mai, rằng thế
nào các tiên nữ cũng tìm được cách đưa nàng lên thượng giới. Hai
người cùng nói chuyện rất lâu và nàng Âu Cơ, lây cái vui của hoàng
tử thủy cung, đã nói cười trở lại như tai họa của nàng chưa bao giờ
từng xảy tới. Họ nắm tay nhau đi bên dòng suối, tìm xuống đồng
bằng. Bỗng hoàng tử nhận thấy nước sông đã gần cạn. Hai bên bờ,
dưới gót chân họ, cỏ hoa đã héo úa. Đàn bướm đã biến mất. Đi một
chặng nữa, họ nhận thấy cỏ dưới chân mình đã khô cháy. Trên đầu
họ, quạ vàng ném xuống những tia nắng nóng bỏng. Bóng của hai
người rút ngắn lại: ngày đã trưa.
- Mặt đất chỉ xanh và đẹp khi được tưới bằng nước mắt nàng.
Trên bờ biển, ta không thấy có cây cối và hoa cỏ như hai bên
dòng sông này. Như vậy, nước biển chắc chắn là không làm cho
cây cỏ trên đất xanh tốt. Để ta dùng một ít nước còn lại dưới
dòng kia để làm mưa.
Nàng Âu Cơ không biết làm mưa là gì, toan hỏi, thì người trai trẻ đã
đi xuống gần lạch nước nhỏ còn chảy mỏng manh giữa lòng cát trắng.
Chàng vốc nước vào tay và uống ba lần. Khi trở lên, chàng nói:

9 | 0 1 . Dò ng s ô ng n ướ c n g ọ t

https://thuviensach.vn

- Chúng ta hãy tạm ngồi xuống đây. Ta sẽ làm cho mặt đất tẩm
ướt thứ nước dịu ngọt và kỳ diệu này. Nàng hãy yên lặng và
đừng nói lên một lời nào trước khi có mưa. Hãy nhìn trên mặt
biển và nếu thấy gì lạ đừng nên lấy làm kinh quái. Nếu nàng là
giống tiên, thì ta là giống rồng, không nên vì sự khác lạ mà
khiếp đảm.
Nói xong từ triền đồi thoai thoải chàng chạy nhanh xuống bờ biển. Từ
đồi cao, nàng trông thấy chàng hoàng tử chấp tay lại như một búp sen
và chao mình một cái, biến mất vào trong biển cả.
Một lát sau, Âu Cơ thấy mây khói hiện ra trên mặt biển cuồn cuộn.
Cuồn cuộn, từng đám mây bay trên trời cao, không ngớt. Đây là
những đám mây màu xám, không phải những đám mây trắng tinh có
sẵn trên những tầng cao. Phút chốc mây đen đã che kín bầu trời xanh.
Ánh sáng của quạ vàng chiếu xuống chỉ còn lại mờ nhạt đủ để nàng
trông thấy cảnh vật… Bỗng có tiếng ầm ầm dưới biển cả. Một con
rồng lớn, dài hàng mấy mươi dặm, sắc vàng chói, từ biển cả tung
mình bay lên không gian, thân hình rồng uốn lượn uyển chuyển và kỳ
diệu. Phút chốc rồng đã bay khuất trong mây.
Đột nhiên, có tiếng sấm nổ vang động. Một tia chớp lòe lên trên bầu
trời đen kịt. Âu Cơ nghe tiếng rào rào bốn phía. Nàng hoảng hốt
đứng dậy, nhìn nhưng không thấy gì lạ. Bỗng nhiên nàng có cảm giác
trên da thịt mình: một cảm giác ướt, mịn, mát mẻ và dễ chịu. Nước rơi
trên người nàng muôn ngàn giọt. Hoàng tử long cung đã làm mưa.
Hoàng tử long cung đã làm ra mưa !
Tiếng mưa rơi đều đều và êm êm như tiếng hát. Tiếng mưa vỗ về, an
ủi như giọng nói ấm áp và chậm rãi của người trai trẻ ban nãy đã
cùng nàng ngồi trên bờ suối nói chuyện. Nàng đưa hai cánh tay lên
đón những giọt mưa mát rượi. Nàng đưa đầu, đưa tóc, đưa vai và
đưa thân thể nàng ra đón những rọt mưa mát rượi. Bỗng nàng nhận
ra rằng dưới chân nàng, cỏ non đã mọc trở lại. Nhìn xuống dòng sông
nàng thấy nước đã ngập đầy. Mưa như thế không biết trong bao lâu.
Đến khi hầu hết các đám mây đã tan, ánh sáng đã chan hòa đây đó

10 | 0 1 . Dò ng s ô ng n ướ c n g ọ t

https://thuviensach.vn

mặt đất thì rồng vàng, còn ẩn trên một đám mây, đưa mắt nhìn
xuống.
Đây đó, có rất nhiều dòng sông đã được khơi thành. Không những
hai bên bờ các con sông cỏ xanh đã mọc lên tươi tốt, mà khắp nơi, trên
núi đồi, dưới đồng bằng, cỏ cây cũng đã mọc lên xanh um. Những
bông hoa tím, vàng, hồng, trắng… hiện ra khắp nơi. Mặt đất đẹp lên
một cách diệu kỳ. Và kia, xuôi theo những nét đẹp uyển chuyển của
những dòng sông, có hình dáng của Âu Cơ nằm duỗi chân dài bên bờ
đại dương, tóc xõa lên cả một vùng núi đồi, hình dáng nàng nổi bật
trên màu xanh của một vùng cỏ cây xanh tốt, mát và tươi như đất
mới. Âu Cơ xinh đẹp, đầy đặn và đầy sinh lực như lòng đất.
Rồng bay xuống và hiện lại thành người con trai tuấn tú, tay cầm một
bông sen trắng. Chàng thao thức muốn gặp lại người con gái mà
chàng đã đem lòng yêu từ phút đầu mới gặp.
Còn Âu Cơ, nàng cũng thao thức hồi hộp đợi chờ phút trở về của
chàng hoàng tử thủy cung hùng dũng và xinh đẹp, có giọng nói như
nắng sớm sưởi ấm lòng nàng.

11 | 0 1 . Dò ng s ô ng n ướ c n g ọ t

https://thuviensach.vn

02. Trăm trứng
Lạc Long ngồi trên một ghềnh đá cao, nhìn xuống biển. Chàng thấy
một đoàn ngư dân đang kéo lưới trên bãi cát. Thân hình họ rám nắng,
khỏe mạnh và xinh đẹp. Nghe lời chàng, họ đã vẽ hình giao Long trên
ngồi để mỗi khi lặn xuống nước, các loài thuỷ quái biết họ cũng có
thân tộc với loài rồng mà không làm hại. Thật không còn gì đẹp bằng
một buổi sáng trên bờ đại dương. Chân trời màu xanh lam nối tiếp
với mặt biển màu xanh thẳm. Mặt trời đã lên tới một con sào. Ánh
nắng rực rỡ đổ xuống mặt biển, những vầng hào quang đỏ thắm, chói
lọi. Vài ngư dân hạ thủy một chiếc thuyền đánh cá. Loài người quả
thật là thông minh và quả cảm. Sự thông minh này họ đã thừa hưởng
được của bên mẹ vốn là dòng dõi tiên nữ. Sự quả cảm kia, họ đã thừa
hưởng được của bên cha, vốn là dòng dõi loài rồng, dòng dõi của
chàng.
Hoàng tử long cung được mọi người trong vương quốc Âu Lạc gọi là
Lạc Long. Không biết theo năm tháng dưới thủy cung, thì chàng đã
vắng mặt dưới đó bao lâu rồi. Chàng chỉ biết rằng từ khi cùng với tiên
nữ Âu Cơ phối hợp, bảy ngàn năm đã đi qua trên mặt đất. Âu Cơ vẫn
còn xinh đẹp như hồi nào vì nàng là tiên nữ, không chịu luật già chết
như sinh vật sinh trưởng trên mặt đất. Nhưng trong bảy ngàn năm,
loài người đã sinh sôi nảy nở và trở nên đông đảo.
Trong buổi đầu của đời sống văn minh loài người, Âu Cơ và chàng đã
có mặt để dạy dỗ và che chở. Vương quốc nay đã đông đảo. Nhiều
thế hệ người đã lớn lên và mất đi, nhưng dân chúng vẫn còn tiếp tục
suy tôn tiên nữ Âu Cơ là nữ chúa và lấy hình chim Lạc của nàng làm
biểu tượng giống nòi. Tất cả đều lấy chữ Lạc làm họ. Chính chàng,
chàng cũng được dân chúng gọi là Lạc Long. Những lúc thân mật họ
gọi chàng là bố.
Bảy nghìn năm đó. Đối với đời sống dưới thủy cung, có lẽ thời gian
đó chỉ dài chừng năm bảy tháng nhưng ở trên mặt đất xinh đẹp này,
bao nhiêu biến chuyển và tiến bộ đã xảy ra trong khoảng thời gian đó.
Chàng hồi tưởng lại ngày đầu tiên bước chân lên mặt đất, theo dòng

12 | 0 2 . T r ăm t r ứ ng

https://thuviensach.vn

sông ngọt tìm tới Âu Cơ. Chàng nhớ tới trận mưa đầu tiên mà chàng
đã làm rơi trên mặt đất bao la. Nước mắt của tiên nữ Âu Cơ là nguồn
sống của cây cỏ và mọi sinh vật khác trên mặt đất. Đó là một chất
nước ngọt ngào, uống vào mát gan mát ruột. Có nhiều khi chàng nghĩ
Âu Cơ chính là mặt đất tươi mát xanh rờn, chứa trong lòng nàng bao
nhiêu con suối ngọt không bao giờ khô cạn.
Cuộc gặp gỡ giữa chàng và Âu Cơ là một cuộc gặp gỡ mầu nhiệm. Âu
Cơ là sự xinh đẹp. Âu Cơ là nguồn sống. Âu Cơ là đất mát đầy sinh
lực mầu nhiệm. Từ lúc hai người gặp nhau, chàng thấy tình yêu xuất
hiện. Ăn ở với nhau không lâu, thì nàng hạ sanh được một bọc trứng.
Chàng nghĩ nếu cả hai người đều cùng là loài rồng thì chắc hẳn trứng
rồng sẽ nở con rồng. Nhưng đây chắc không phải vậy. Đây là cuộc
phối hợp giữa rồng và tiên nữ. Cuộc phối hợp này sẽ đi đến kết quả
nào, chàng phải chờ đợi nhiều ngày mới biết.
Họ ở với nhau trong một cái động ở trên một ngọn núi gọi là núi
Long Trang. Để đàn con sau này được hấp thụ tinh hoa của đất trời,
họ đem bọc trứng ra để ở ngoài đồng cỏ xanh mát.
Trong chín năm, ngày nào hai người cũng đi ra ngoài động thăm bọc
trứng. Họ ngồi trên cỏ mướt, dưới ánh thiên nga, hoặc trong nắng ấm
dưới ánh quạ vàng, lắng nghe tiếng cỏ cây, lắng nghe tiếng gió rì rào
mầu nhiệm. Ngôn ngữ của họ phần lớn được làm bằng sự yên lặng,
nhưng sự thông cảm giữa hai người luôn được thiết lập dễ dàng.
Chàng có thể đọc ý nàng khi nhìn vào hai mắt đẹp. Và những bàn tay
chàng, khi đưa lên để diễn tả bằng hình tượng, đã là một thứ ngôn
ngữ nhiệm màu, như hình tượng rồng vàng uốn khúc trên không
trung. Một buổi sáng kia, gió hòa nhạc trong cây. Khi hai người ra tới
đồng cỏ xanh thì bọc trứng đã nở lớn như một ngọn đồi. Bọc trứng nở
ra: một trăm chiếc trứng trắng như tuyết nằm trên cỏ xanh. Khi nắng
lên ấm, những chiếc trứng bắt đầu nở. Từ mỗi chiếc trứng, một hài
nhi bụ bẫm sinh ra.
Hai người ngạc nhiên và vui mừng hết sức. Họ tới ẵm những chú bé
và cô bé hồng hào xinh đẹp trên tay. Một trăm đứa bé mà đứa nào
13 | 0 2 . T r ăm t r ứ ng

https://thuviensach.vn

cũng đưa tay về phía hai người. Lạc Long và Âu Cơ đem các con về
động, dùng các loại cỏ cây mềm dịu như tơ để nuôi cho các con, và
săn sóc từng đứa. Tinh hoa của đất trời màu nhiệm quá, sinh lực của
tiên và rồng phong phú quá, bầy trẻ thơ không cần bú mớn mà đứa
nào cũng lớn mau như cỏ hoa ngoài đồng nội.
Âu Cơ để gần hết ngày giờ ra săn sóc một trăm đứa bé xinh xắn của
nàng. Nâng niu từng đứa trong hai tay, nàng nhìn ngắm không chán
kết quả của Tình Yêu. Nàng thấy được làm mẹ là một diễm phúc lớn.
Nàng yêu mặt đất, yêu cây cỏ, yêu sự sống mới. Thỉnh thoảng nàng
vẫn nghĩ đến chị em tiên nữ của nàng, nhưng nỗi mong nhớ không
còn mãnh liệt như trước. Các tiên nữ chưa bao giờ trở lại, có lẽ họ đã
không được quyền trở lại trên mặt đất. Nàng nhớ chị em nhưng nàng
chấp nhận sự sống trên mặt đất, xem mặt đất là quê hương của nàng.
Lạc Long không nghĩ đến
chuyện về thủy phủ. Chàng
ở lại trên mặt đất, xây dựng
cuộc sống êm đềm bên Âu
Cơ. Bọn trẻ đã lớn, thân
hình cũng như trí tuệ phát
triển một cách mau chóng
lạ thường. Chàng dạy cho
con biết nói. Chàng phối
hợp tiếng nói của trời Phạm
Thiên và tiếng nói của nước
Long Hải để làm thành
ngôn ngữ dạy cho các con.
Chàng dạy các con gọi
mình là Bố. Và, cũng như
ngón tay lớn trong một bàn tay được gọi là ngón tay cái, Hoàng tử dạy
các con gọi Âu Cơ bằng một cái tên gọi rất đẹp: Cái. Các con gái của
nàng, thường gọi nàng một cách nũng nịu: “Cái ơi, cho chúng con lên
đồi hái hoa, Cái nhé?”

14 | 0 2 . T r ăm t r ứ ng

https://thuviensach.vn

Cùng với Âu Cơ, hoàng tử dùng ngôn ngữ mới đặt tên cho những sự
vật trên mặt đất và những sự vật đã sinh trưởng trong rừng sâu hoặc
dưới đồng nội. Họ gọi những vùng cây cao mọc chi chít sát nhau là
rừng. Họ gọi những vùng đất vĩ đại ngất trời là núi. Họ gọi quạ vàng
là Mặt Trời, thiên nga là Mặt Trăng. Họ cũng gọi các hiện tượng thiên
nhiên và các loài chim để đặt tên cho một trăm đứa con của họ: núi,
nước, rừng, trăng, mai, lê, đào, lý…. Một trăm đứa con nhưng hai
người vẫn nhớ được tên của từng đứa.
Khi các con đã lớn, họ dạy cho các con biết vào rừng hái quả, biết đẽo
gọt những dụng cụ bằng đá để săn bắn trong rừng, biết đan những
cái lưới thô sơ để bắt tôm cá trong sông. Chàng nhớ lại một đêm lạnh
lẽo kia Âu Cơ nằm mộng thấy một thần nhân sáng trên ngời, trên tay
cầm một con quạ vàng tóe tung những lửa. Lửa cháy làm nàng cảm
thấy ấm áp. Thần xưng là A Nhi. Thần chỉ vào những dụng cụ bằng
đá và nói:
- Khi nào lạnh lẽo thì các ngươi có thể gọi ta. Ta là con của Mặt
trời gửi xuống giúp các ngươi. Ta ở trong những tảng đá này.
Thức dậy, Âu Cơ đã kể cho chàng nghe giấc mộng. Cả hai người đến
lật những dụng cụ bằng đá lên xem nhưng không thấy gì. Chợt nhớ
ra rằng trong khi đẽo gọt những dụng cụ này, chàng và các con trai
chàng đã làm léo ra những tia sáng giống hệt như nàng đã thấy trong
mộng. Âu Cơ bèn nhắc chàng. Hoàng tử đập những tảng đá vào nhau
tóe lửa. Họ dùng bùi nhùi để bắt lửa. Từ đó họ có lửa để nấu nướng
và sưởi ấm.
Chàng dạy con đốn cây làm những chiếc nhà sàn để ở. Trời rét, chàng
bảo Âu Cơ đi tước vỏ cây, đập nát xe lại thành sợi và đan thành
những tấm áo choàng. Các con gái của Âu Cơ đều giúp nàng, và trong
một thời gian không lâu, mọi người đều có áo mặc. Họ bứt cỏ ống,
phơi khô, dệt thành chiếu để lót trên sàn nhà nằm cho ấm. Cá tôm
chài lưới được và cầm thú săn bắn được, nếu ăn không hết thì họ dạy
đem phơi khô. Nhưng công việc mà Âu Cơ thích hơn cả là trồng lúa
nếp. Họ lấy dụng cụ bằng đá để cày cấy, gieo hạt lúa nếp. Ở những

15 | 0 2 . T r ăm t r ứ n g

https://thuviensach.vn

khu đất thấp, họ mở đường mương để lấy nước tưới ruộng. Hoàng tử
dạy các con bỏ gạo nếp trong ống tre, lấy bùn trát lại, và quẳng vào
đống lửa. Sau khi bùn đã cháy, chẻ ống tre ra, họ có cơm nếp rất thơm
và rất ngon. Cứ như thế sự sống mầu nhiệm đã diễn ra trên mặt đất.
Hàng ngàn năm đã đi qua. Thế hệ các con đã lớn, thế hệ các cháu ra
đời. Rồi thế hệ các cháu đã lớn, chuẩn bị cho những thế hệ kế tiếp.
Loài người tuy là con rồng cháu Tiên, nhưng mỗi con người chỉ sống
trên mặt đất khoảng vài trăm năm. Có những con người tập phép
trường sinh theo cha mẹ, cũng trở thành bất tử về sống ở thủy cung
hoặc lên tiêu dao trên những cảnh nước non thanh tú không có dấu
vết sinh diệt. Phần đông đều sống cuộc đời vài trăm năm trên trái đất
và khi chết thì linh hồn đi về cõi Âm, nơi đó thỉnh thoảng những
người sống cũng được viếng thăm.
Những trẻ em khi lớn lên, được dựng vợ gả chồng. Mỗi khi có một
cuộc gả cưới như thế, chú rể và cô dâu được các anh chị và xóm làng
đem tặng rất nhiều cơm nếp. Nếu một gia đình nào muốn gả chồng
cho con gái thì dùng muối để đến nhà trai làm lễ hỏi. Đến ngày cưới,
chú rể được rước về nhà cô dâu và vĩnh viễn thuộc về gia đình này.
Hai vợ chồng mới được ở một phòng riêng. Lễ hợp cẩn rất đơn giản:
hai vợ chồng mới cùng ăn cơm nếp với nhau: Muối dùng trong lễ hỏi
tượng trưng cho sự mặn mà, và cơm nếp ăn trong lễ hợp cẩn tượng
trưng cho sự keo sơn bền chắc. Ở những đám cưới lớn, người ta còn
đem tới tặng bánh làm bột cây quang lang và cây soa đồng. Tất cả
những tập tục này, chàng nhớ, đều do Âu Cơ dạy bảo. Các cặp vợ
chồng này không sinh ra những bọc trứng nữa. Họ sinh ra mỗi lần
một hài nhi bé bỏng. Buổi đầu bà chúa Âu Cơ dạy họ lấy lá chuối tươi
lót cho đứa bé nằm và cách thức nuôi dưỡng, bú mớm.
Trước kia, vì muối là một thức hiếm, Âu Cơ dạy các con lấy rễ gừng
để làm muối. Sau này, chàng đã dạy các con phơi nước biển cho khô
để làm muối. Nhờ có muối, họ làm được đủ thứ mắm và nước mắm
để dành. Trong buổi đầu, Âu Cơ cũng đã dạy cho các con những khúc
múa và những bài hát. Bây giờ, có những đêm dân chúng trong
vương quốc tổ chức những cuộc múa hát sáng đêm. Những đêm múa
hát thường được tổ chức tưng bừng quanh một đống lửa lớn. Nhạc
16 | 0 2 . T r ăm t r ứ ng

https://thuviensach.vn

khí đầu tiên được phát minh là trống, làm đơn sơ bằng gỗ và da thú
vật. Những người tham dự, lớn hay bé, đều trang sức trên đầu bằng
những chiếc lông chim trắng để tự nhận là dòng giống chim Lạc. Đệm
theo tiếng trống tưng bừng là tiếng chày đá giã gạo đều đều. Từng
cặp hai người, một trai và một gái, cầm những chiếc chày dài bằng đá
cao tới vai, phía trên có trang sức lông chim. Họ giã chày vào một cái
cối đá, tiếng giã thình thịch theo nhịp của những người đang múa hát
xung quanh đống lửa.
Các thế hệ sau đó đã khám phá ra chất đồng, và thay thế những chiếc
trống gỗ đơn sơ bằng những chiếc trống đồng, âm thanh vang như
sấm động.
Tiếng hát của dân chài từ bãi biển vọng lên, làm Lạc Long chú ý nhìn
xuống, trong lưới, hàng ngàn con cá bạc lấp loáng dưới ánh mặt trời.
Ngư dân vừa đánh được một mẻ cá lớn. Bỗng nhiên, Lạc Long thấy
cánh tay phải rung động. Chàng giật mình. Đúng rồi, đây là dấu hiệu
phụ vương chàng, vua của loài rồng, từ thủy phủ gọi. Chàng biết đã
tới thời hạn phải về thủy cung để lên ngôi Long Vương. Phụ vương
chàng đã đến lúc muốn ẩn cư tu luyện và muốn trao ngôi báu cho
chàng. Đã lâu quá, chàng không về thăm nơi cung điện. Lạc Long xao
xuyến khi nghĩ đến lúc phải từ giã mặt đất để trở về dưới nước.
Có một bàn tay đặt
nhẹ trên vai chàng.
Lạc Long nhìn lên.
Chàng thấy Âu Cơ
đã đến và đứng tự
bao giờ trên ghềnh
đá. Nàng hỏi, tay
vẫn để trên vai Lạc
Long:
- Chàng suy nghĩ gì vậy?
Lạc Long đứng dậy, cầm tay nàng:

17 | 0 2 . T r ăm t r ứ ng

https://thuviensach.vn

- Phụ vương dưới thủy cung gọi ta về, ta phải đi ngay, nàng ở lại
bảo vệ các con. Ta về thủy cung chịu lễ truyền ngôi, rồi sẽ trở lên
sớm.
- Chàng cho em về cùng được không?
- Trời tròn, đất vuông, nước và lửa tương khắc. Nàng là giống
tiên, ta là giống rồng. Tuy cuộc phối hợp chúng ta rất đẹp đẽ
trên mặt đất này, nhưng ta không thể lên thăm cõi trời Phạm
Thiên, cũng như nàng không thể xuống thăm thủy phủ. Ta ao
ước được mời nàng xuống thăm cung điện dưới nước, chỉ tiếc là
nàng không xuống được đấy thôi.
- Thiếp cũng biết điều đó. Nhưng sau này các con của chúng ta,
loài người, có thể xuống thủy cùng được không?
- Các con chúng ta, tuy thuộc về giống tiên, nhưng chúng cũng
thuộc về giống rồng, vì vậy có thể xuống thăm thủy cung. Tuy
vậy, nếu một trai một gái cùng đi sẽ dễ dàng, ít xung khắc hơn.
Sau khi đã sắp đặt công việc dưới ấy xong xuôi, ta sẽ trở lên.
Trong trường hợp cấp bách, muốn gọi ta, nàng hãy cho hai đứa
xuống thủy cung tìm, người nào cầm trong tay vật này là có thể
đi tới cung điện của ta, không sợ nguy hiểm.
Nói xong, Lạc Long nhả ra trên tay một viên ngọc sáng ngời, trao cho
Âu Cơ. Chàng nói tiếp:
- Phụ vương lại giục nữa rồi, ta phải đi ngay mới được.
Từ ghềnh đá, chàng cầm tay Âu Cơ đưa nàng xuống bãi cát trắng.
Trời đã đứng...