Chào mừng thầy cô
và các em đến với
tiết học
Địa Địa
lí hay -líHọc mê say

KHỞI ĐỘNG
D

Ngày nay,
các con tàu ra
khơi đều có gắn
các thiết bị định
vị để thông báo
vị trí của tàu.
Vậy dựa vào
đâu để người ta
xác định được vị
trí của con tàu
khi đang lênh
đênh trên biến?

tàu

Tọa độ địa lí của con

Chương 1: BẢN ĐỒ - PHƯƠNG
TIỆN THỂ HIỆN BỀ MẶT TRÁI ĐẤT

Bài 1

HỆ THỐNG KINH, VĨ TUYẾN. TỌA
ĐỘ ĐỊA LÍ

I. Hệ thống
kinh,
vĩ tuyến

NỘI
DUNG
CHÍNH

II. Kinh độ, vĩ
độ và tọa độ
địa lí
III. Một số
lưới kinh, vĩ
tuyến của
bản đồ thế

1. Hệ thống kinh, vĩ
tuyến
Cực Bắc

Dựa vào thông tin trong
SGK và mô hình quả địa
cầu, em hãy cho biết:
- Quả địa cầu là gì?
- Xác định điểm cực Bắc và
cực Nam trên quả địa cầu?
Cực Nam

Trục
Trái
Đất

HOẠT ĐỘNG NHÓM
Xem nội dung đoạn video sau và
dựa vào thông tin SGK, em hãy
trao đổi để trả lời các câu hỏi
sau:
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Nhiệm vụ: Dựa vào hình 1.1 và thông tin SGK, và nội dung đoạn video sau
các em hãy trao đổi và hãy điền những thông tin còn thiếu vào phiếu học tập.
Kinh tuyến?

 

Kinh tuyến gốc?

 

Vĩ tuyến?

 

Vĩ tuyến gốc?

 

Vĩ tuyến Bắc?

 

Vĩ tuyến Nam?

 

Kinh tuyến Tây?

 

Kinh tuyến Đông?

 

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Nhiệm vụ: Dựa vào hình 1.1 và thông tin SGK, và nội dung đoạn video sau các em hãy trao đổi
và hãy điền những thông tin còn thiếu vào phiếu học tập.
Kinh tuyến?

 

Là những đường nối liền hai điểm cực Bắc và cực Nam trên quả địa cầu.

Kinh tuyến gốc?

 
Được
đánh số 0° , đi qua đài thiên văn Grin-uýt

Vĩ tuyến?

Là  những vòng tròn Trên quả địa cầu và vuông góc với kinh tuyến. Các vĩ
tuyến đều song song với nhau.
Là  xích đạo, được đánh số 0°, chia quả địa cầu thành bán cầu bắc và bán cầu
nam.

Vĩ tuyến gốc?
Vĩ tuyến Bắc?
Vĩ tuyến Nam?
Kinh tuyến Tây?
Kinh tuyến Đông?

 

Là những vĩ tuyến nằm từ xích đạo đến cực Bắc
 

Là những vĩ tuyến nằm từ xích đạo đến cực Nam
 

Là những kinh tuyến nằm bên trái kinh tuyến gốc
 

Là những kinh tuyến nằm bên phải kinh tuyến gốc

THỰC HÀNH (3p)

- Chuẩn bị:
+ Mỗi nhóm 1 quả địa cầu, giấy
nhớ dán được, bút.
- Nhiệm vụ:
+ Xác định trên quả địa cầu
các đường: Kinh tuyến gốc, vĩ
tuyến gốc? Xác định vị trí của
Việt Nam trên quả địa cầu?
(Dùng giấy nhớ dán vào vị trí
đã xác định)
+ Cho biết nước ta nằm ở nửa
cầu nào trên bề mặt Trái Đất?
+ So sánh độ dài giữa các kinh
tuyến và vĩ tuyến?

Hệ thống kinh
vĩ tuyến có ý
nghĩa gì?

Kinh độ của điểm c: 10°T
30°T

Vĩ độ của điểm c: 10°B

0°

10°Đ

20°Đ 30°Đ
20°B

C
D

Kinh độ của 1
điểm là gì?

Kinh độ của 1 điểm là khoảng cách
tính bằng độ từ điểm đó đến kinh
tuyến gốc.

Vĩ độ của 1 điểm
là độ
gì?của 1 điểm là khoảng cách tính
Vĩ
bằng độ từ điểm đó đến đường Xích
đạo.

Tọa độ địa lí của 1
điểm là gì?

Là kinh độ và vĩ độ của điểm đó

Cách viết tọa độ địa lí
của 1 điểm

20°T 10°T

C (Vĩ độ, kinh độ)

10°B
0°
10°N
20°N
30°N

HOẠT ĐỘNG CẶP
Dựa vào ĐÔI
kiến thức đã
học, xác định tọa độ địa lí
của điểm A, B, C trên
hình 4

A (40 B, 80 T)

C (400N, 200Đ)

B (200B, 400Đ)

D (200N, 400T)

0

0

BÀI 1

II

Tọa độ Địa lí

a. Khái niệm kinh độ, vĩ độ toạ độ địa lý
- Kinh độ của một điểm là khoảng cách tính bằng số độ, từ kinh
tuyến đi qua điểm đó đến kinh tuyến gốc.
- Vĩ độ của một điểm là khoảng cách tính bằng số độ, từ vĩ tuyến
đi qua điểm đó đến vĩ tuyến gốc (đường xích đạo).
- Kinh độ và vĩ độ của một địa điểm được gọi chung là tọa độ địa
lí của điểm đó.
b. Cách viết toạ độ địa lý của một điểm
- Vĩ độ viết trước kinh độ viết sau.
- Ví dụ: A (400B, 800T)

III. Một số lưới kinh, vĩ tuyến của bản đồ
thế giới.

Bề mặt Trái Đất là mặt cong, còn bản đồ là mặt phẳng. Vì vậy muốn vẽ được bản đồ người ta
phải chiếu các điểm trên mặt cong của Trái Đất hoặc dựa vào các phương pháp toán học để vẽ
chúng lên mặt phẳng của giấy.

- Mô tả hình dạng lưới kinh, vĩ tuyến ở mỗi bản đồ?

PHÉP
CHIẾU
Phép chiếu hình trụ

Phép chiếu hình nón

Phép chiếu phương vị
ngang

=> Tùy thuộc vào mục đích sử dụng, quy mô, vị trí và hình dạng lãnh thổ để lựa
chọn bản đồ có phép chiếu phù hợp.
BẢN ĐỒ

Mô tả
hình
dạng
lưới kinh,
vĩ tuyến

- Các kinh tuyến là những đoạn
thẳng song song và bằng nhau.

- Kinh tuyến là những đoạn thẳng đồng
quy ở đỉnh hình nón

- Các vĩ tuyến là những đoạn thẳng
song song, bằng nhau và vuông góc
với kinh tuyến.

- Vĩ tuyến là những cung tròn đồng tâm ở
đỉnh hình nón. Càng xa đường xích đạo,
chiều dài các vĩ tuyến càng ngắn.

Kinh tuyến và vĩ tuyến gốc là
những đường thẳng, các kinh
tuyến vĩ tuyến còn lại là những
đường cong.

BÀI 1

III

Lưới kinh vĩ tuyến của bản đồ thế giới

Lưới kinh vĩ tuyến của bản đồ thế giới với phép
chiếu đồ hình trụ:
- Kinh tuyến là những đường thẳng song song cách
đều nhau.
- Vĩ tuyến cũng là những đường thẳng song song và
cách đều nhau.
- Các kinh, vĩ tuyến vuông góc với nhau.

LUYỆN
TẬP

Nhiệm vụ
Dựa vào hình 1.4, em hãy hoàn thành các nhiệm vụ và trả lời những câu hỏi sau:
1. Mô tả đặc điểm lưới kinh, vĩ tuyến của bản đồ trên
2. Tìm trên bản đồ các vĩ tuyến: Vòng cực Bắc, vòng cực Nam, chí tuyến Bắc, chí tuyến Nam
3. Xác định tọa độ địa lí của các điểm A, B, C, D

1. Mô tả lưới kinh, vĩ tuyến:
- Vĩ tuyến là những đường thẳng song
song cách đều nhau
- Kinh tuyến gốc là những đường
thẳng, còn những kinh tuyến còn lại là
những đường cong.
3. Xác định tọa độ
A (300B, 1500T)
B (600B, 900Đ)
C (300N, 600Đ)
D (600N, 1500T)

LUYỆN TẬP
Nhiệm vụ 2
Hãy vẽ 1 hình tròn
tượng trưng cho trái
đất và ghi trên đó:
cực Bắc , cực Nam ,
đường xích đạo nửa
cầu Bắc , nửa cầu
Nam ?

Cực Bắc

Nửa cầu Bắc
Xích
đạo

Nửa cầu Nam

Cực Nam

VẬN
DỤN
G

Sử dụng thiết bị điện tử (máy
tính bảng, điện thoại thông
minh…) Tra cứu thông tin, em
hãy gắn tên các điểm cực Bắc,
Nam, Đông, Tây và tọa độ địa
lí tương ứng.

Hà Giang

VĐ:8034'B

Cà Mau

VĐ:23023'B

Điện Biên

KĐ:102009'Đ

Khánh Hòa

KĐ:109024'Đ

Bản đồ hành chính Việt Nam

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Làm bài tập
trong vở bài tập
- Tìm hiểu bài mới

CHÚC CÁC EM MỘT
NGÀY HỌC TẬP HIỆU